همسانی زبان قرآن و قوم
40 بازدید
نقش: مصاحبه شونده
سال نشر: 00/0/0
وضعیت چاپ : چاپ شده
نحوه تهیه : گروهی
زبان : فارسی
چکیده: از نظریات رایج در زبان قرآن، عرفی بودن آن است که از سابقه طولانی در میان نظریات زبانی برخوردار است اما همواره مورد انتقاد بوده، به ویژه در دوره اخیر با گسترش مباحث زبان‌شناسی، تردیدهای بیشتری در عرفی بودن زبان قرآن ایجاد شده است. در این نوشتار با ارایه تحلیلی متفاوت از موضوع «لسان قوم»، دیدگاه مورد نظر در زبان قرآن ارایه خواهد شد. بر اساس این دیدگاه، با تفکیک نظامات زبانی به بخش‌های ثابت و متغیر، ثابت خواهیم کرد که زبان قرآن کریم در حوزه نظامات ثابت زبانی، زبان عرف عام است، علاوه بر اینکه پیام‌های خود را بر اساس نظام محاوره‌ای عرف عصر نزول ارایه می‌کند؛ بلکه حتی از تصورات و تلقی‌های باطل آنها نیز به عنوان مبنای گفتگو بهره می‌گیرد. اما در حوزه نظامات غیرثابت زبانی، زبان قرآن زبان عرف خاص است چرا که با بهره‌مندی اعجازگونه از این نظامات، توانسته ویژگی‌های منحصر به فردی به خود بخشیده و شیوه خاصی در معناسازی و ایجاد گفتگوی علمی با مخاطبان خاص و جهانی در پیش گیرد. مطابق این ایده، زبان قرآن، زبان «عرفی دوسطحی» است. یک سطح مربوط به نظامات ثابت زبانی است و قرآن مقید به ارایه پیام بر اساس آن است، در این سطح، پیام قرآن به همه مخاطبان منتقل می‌شود و حجت بر همه آنها تمام است. در سطح دوم، قرآن با بهره‌گیری مناسب از ظرفیت‌ها و قابلیت‌های غیر ثابت زبانی، پیام‌های ویژه‌ای برای مخاطبان خاص ارایه می‌کند. با تحلیل این سطح، جاودانگی و جهان‌شمولی قرآن نیز توجیه منطقی می‌یابد. مفاهیم کلیدی: نظامات زبانی، عرف محاوره‌ای، عرف مفاهمه‌ای، لسان قوم، زبان عرفی، عرف عام، عرف خاص